FİİLDE KİŞİ

Fiildeki iş, durum ya da oluşun kimin tarafından yapıldığını bildiren eklerdir:

Okuyacak-sınız, gelmiş-sin, bakacak-lar, gördü-k…

Fiildeki kişi ekleri, zaman ve şekle göre değişiklik gösterir. Fiillere yüklenen altı temel kişi şunlardır:

1. Birinci Tekil Kişi (ben)  (-m; -ım, -im, -um, -üm; -ayım, -eyim):

Eve otobüsle geldi-m. 

Sizi yarın arar-ım.

Keşke ben de gelebilse-m.

Bahçeye ben de in-eyim.

2. İkinci Tekil Kişi (sen) (-n; -sın, -sin, -sun, -sün)

Çalışmaya erken başladı-n.

Bu kitabı evde incelemeli-sin.

Bu konuyu bana sonra anlatır-sın.

3. Üçüncü Tekil Kişi (o): Sadece emir çekimlerinde (-sın, -sin, -sun, -sün) ekiyle bulunur. Diğer zaman ve şekillerde eksizdir:

Çalışmaya erken başla-sın.

Bunları arkadaşına götür-sün.

Sabahları erken kalkar.

Bize uğramadan yola çıkmış.

4. Birinci Çoğul Kişi (biz) (-k; -ız, -iz, -uz, -üz; -alım, -elim)

Sokağa kardeşimle çıktı-k.

Yaşlılara her zaman yardımcı olmalı-y-ız.

Şu işi bitirdikten sonra dinlen-elim.

Kimi sorunların üzerine gitmiyor-uz.

5. İkinci Çoğul Kişi (siz) (-ın, -in; -nız, -niz, -nuz- nüz; -sınız, -siniz, -sunuz, -sünüz)

Başkalarını düşüncelerini de önemsemeli-sin.

Her konuda şiir yazama-sın.

Bu odadan çıkma-y- ın.

Onun diğer eserlerin de görse-niz.

Sorunlara daha gerçekçi yaklaşır-sınız.

6. Üçüncü Çoğul Kişi (onlar) (-lar, -ler; -sınlar, -sinler, -sunlar, -sünler)

Tatile bu hafta çıkıyor-lar.

Gereken hazırlığı yap-sınlar.

edebiyatvadisi

Next Post

Paz Tem 7 , 2019
FİİLDE YAPI 1. Basit Fiiller: Yapım eki almamış, başka bir sözcükle birleşmemiş fiillerdir. Bak-, gör-, al-, git-, oku-, ver-, çek-, yaz-… Çekim ekleri almaları, bu fiillerin yapısını değiştirmez: Bak-tı, gör-meli, al-ı-yor-sunuz, git-ti, oku-sa-k… gibi çekim ekleri almış fiiller de yapıca basittir. 2. Türemiş Fiiller: Sözcük köklerine “fiilden fiil” ve “isimden […]