Sözcükte Yapı

Sözcükte Yapı:

Türkçede sözcükler yapılarına göre üçe ayrılır:

  1. Basit Sözcükler
  2. Türemiş Sözcükler
  3. Birleşik Sözcükler
  1. Basit Sözcükler: Kök durumunda bulunan, yapım eki almamış sözcüklerdir: az, boş, çık, dal, ev, göz, dil, iş, saç, yol, adam, deniz, teyze, toprak, karınca, pencere…

Basit sözcükler cümlede çekim eki alarak kullanılabilir. Böyle durumlarda sözcüğün yapısı değişmez. Örneğin “Hataların en büyüğü, bunların hiç farkında olmamaktır.” cümlesindeki altı çizili sözcükler basit yapılıdır.

  • Türemiş Sözcükler: Yapım eki alarak anlamını değiştirmiş sözcüklerdir. Türemiş sözcüklere aynı zamanda “gövde” adı verilir: bakıcı, dilsiz, gönüllü, yolculuk…
  • Birleşik Sözcükler: İki ya da daha fazla sözcüğün birleşerek yeni bir anlam kazanmasıyla oluşan sözcüklerdir: ateşböceği, kolordu, çöpçatan, akbaba, köpekbalığı, biraz, hanımeli…

Birleşik sözcükler ikiye ayrılır:

  1. Anlamca Kaynaşmış Birleşik Sözcükler: Anlam kayması, ses düşmesi, ses türemesi… gibi değişik biçimlerde oluşan sözcüklerdir. Bu sözcükler bitişik yazılır: pazartesi, gelivermek, kaynana…
  • Kaynaşmamış Birleşik sözcükler: Anlam bakımından kaynaşıp tek kavramı karşıladıkları hâlde ses bakımından kaynaşamayan sözcüklerdir. Bu sözcükler ayrı yazılır: deve kuşu, naz etmek, selam vermek, yılan balığı, dik açı…

edebiyatvadisi

Next Post

Yapım Ekleri

Paz Tem 7 , 2019
YAPIM EKLERİ: Bu ekler, köklerin anlamını ve türünü değiştiren, onları gövde yapan eklerdir. İsim köklerine gelen yapım ekleri yeni isimler ve fiiller, fiil köklerine gelen yapım ekleri de yeni fiiller ve isimler yapar.  Bu nedenle yapım ekleri dörde ayrılır: a) İsimden İsim Yapan Ekler b) İsimden Fiil Yapan Ekler c) […]