Sözcükte Yapı Test 3

SÖZCÜKTE YAPI TEST 3

Araştırma grubunun (I) kuruluş aşamasında gençlerin (II) birbirlerine alışmalarını ve grup çalışmasına katılmalarını (III) sağlamak amacıyla (IV) grup çalışmalarına süreklilik (V) verildi.

1. Bu parçadaki numaralı sözcüklerden hangisi hem yapım hem de çekim eki almıştır?

A) I             B) II             C) III              D) IV            E) V

 

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “-lık, lik; -luk, -lük” ekiyle türetilmiş soyut bir sözcük vardır?

A) Çiftlikteki çalışmaya yağmur nedeniyle ara verildi.

B) Kimliğini her zaman bir yerlerde unutur.

C) Doktoru kulaklık kullanmasın önerdi.

D) Olan biteni ona bütün güzelliğiyle anlatmıştım.

E) Çalışma odasına yeni bir kitaplık getirildi.

 

3. Aşağıdaki cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin hangisinde “-cı, -ci” eki ötekilerden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

A) Gideceği yönü belirlemeyen liderler öncü değildir.

B) Şirketler başarıya ulaşmak için çalışanlarına gerçekçi hedefler koymalıdır.

C) Tiyatro oyuncuları sosyoloji ve psikoloji bilimlerinin verilerinden de yararlanmalıdır.

D) Bir filmde kurgulanan dünyayı seyirci kendi hayatıyla özdeşleştirir.

E) Sanatçının tabiatı ve insanı ele alırken geniş bir özgürlüğü vardır.

 

(I) Ekmek yapmaya merak sarmıştık bir zaman. (II) Ama öyle ekmek makinasıyla filan değil. (III) Kendimiz, elle yoğuracaktık hamuru. (IV) Sanayi mayası da kullanmayacaktık. (V) Araştırdık, herkes gibi maya yapmayı öğrenebildik.

4. Bu parçadaki numaralı cümlelerin hangisinde yeterlik birleşik fiili kullanılmıştır?

A) I               B) II                C) III              D) IV            E) V

 

Kitapta önemli (I) gördüğüm yerleri not etmeye başlamıştım (II) ama neredeyse her sayfasında (III) “önemli” bir şeyler bulduğum için uzun alıntılar (IV) yapmayı kararlaştırdım (V).

5. Bu cümledeki altı çizili sözcüklerin hangisi yapıca basittir?

A) I           B) II                 C) III              D) IV            E) V

 

Artan dünya nüfusu, insanlığın (I) önüne açlık (II), gıda güvenliği (III) ve yetersiz (IV) beslenme problemlerini (V) getirmektedir.

6. Bu cümledeki altı çizili sözcüklerin hangisinde aldığı ek nedeniyle anlam değişikliği olmamıştır?

 A) I              B) II              C) III              D) IV            E) V

 

Akik, bir tür yarı değerli (I) taştır. Eskiden kese, fincan, tabak gibi ev eşyaları yapımında (II) da kullanılırdı (III). Günümüzde ise yalnız kuyumculukta (IV) tercih edilmektedir (V).

7. Bu parçadaki altı çizili sözcüklerden hangisi farklı bir kökten türemiştir?

A) I             B) II            C) III              D) IV            E) V

 

 

Her derginin (I) tercih ettiği yerleşmiş bir stili vardır. Dergiler ilkin (II) kendilerine gelen makalelerin  (III) biçimini derginin genel stiline uydurmak için gerekli değişiklikleri yapar. Ancak kimi değişikliklerde yazarların (IV) katkısı olmalıdır. Özellikle bilimsel konuların (V) içeriğine ilişkin değişikliklerde yazarların görüşü alınmalıdır.

8. Bu parçada altı çizili sözcüklerde kullanılan “-ın, -in; -un, -ün” eki, hangisinde farklı bir görevdedir?

A) I              B) II              C) III              D) IV            E) V

 

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükteki “-a, -e” eki diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?

A) Yazılarında güncel olayları bize çok sıcak bir dille anlatır.

B) “Gerçek” sözcüğü farklı anlamlara

C) Ayağına kadar gelen fırsatı kaçırmadı.

D) Sahip olduğun ilke kimi zaman seni zor durumda bırakır.

E) Sanata ilgisinin çocukluğunda başladığını biliyoruz.

 

“-cik, -cek, -ceğiz” yapım ekleriyle, adlara “küçültme, sevgi, acıma” gibi anlamlar ka­tılabilir.

10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yukarıdaki yargıya aykırı bir kullanım vardır?

A) Kentin görülmesi gereken yerleri elindeki kitapçığa bakarak belirlemişti.

B) Küçücük bir olaydan bile nefis bir öykü oluşturabiliyor.

C) Yapmacık davranışlarıyla çevresindekilere rahatsızlık veriyor.

D) Günlerdir sokaklarda kalan adamcağıza nihayet yardım eli uzatıldı.

E) Yavrucak günlerdir ablasının gelmesini bekledi.

 

SÖZCÜKTE YAPI TEST 3 ÇÖZÜMLERİ:

 

1. Altı çizili sözcüklerden sadece “katılmalarını” hem yapım hem de çekim eki almıştır:

grubunun: grup-u-nun

                 isim kökü-iyelik eki-ilgi eki

gençlerin: genç-ler-in

                 isim kökü-çokluk eki-ilgi eki

katılmalarını: kat-ı-l-ma-ları-n-ı

                  fiil kökü-yardımcı ünlü-f.f.y.e.-f.i.y.e. (isim-fiil eki)-iyelik eki-yardımcı ses-durum eki

amacıyla: amaç-ı-y-la  (amacı+ile)

                 isim kökü-iyelik eki-yardımcı ses- edat

süreklilik: sür-ek-li-lik

                fiil kökü-f.i.y.e.-i.i.y.e.-i.i.y.e.

 Cevap C

 

2. “Güzel-lik” sözcüğü isimden türetilmiş soyut bir sözcüktür.

Cevap D

 

3. “-cı, -ci” eki eklendiği sözcüğü sıfat da isim de yapabilir: Ek, “ön, oyun, seyir, sanat” sözcüklerini isim, “gerçek-çi” sözcüğünü ise sıfat yapmıştır: gerçekçi hedefler

 Cevap B

 

4. Yeterlik birleşik fiili “fiil + -a/-e +bil-” düzeniyle oluşturulur: görebil-, yazabil-, gidebil-, okuyabil- …

I. cümledeki “öğrenebildik” sözcüğü yukarıdaki düzende oluşturulmuş bir yeterlik birleşik fiilidir.

Cevap E

 

5. “Sayfasında” sözcüğü basit yapılı, diğerleri ise türemiştir:

önemli: ön-em-li  —  türemiş sözcük

             isim kökü- i.i.y.e.-i.i.y.e.

başlamıştım: baş-la-mı-tı-m  — türemiş sözcük

                 isim kökü-i.f.y.e-öğr.geç.z.e.-gör.geç.z.e.-kişi eki

sayfasında: sayfa-sı-n-da  — basit sözcük

                   isim kökü-iyelik e.-yardımcı ses-durum eki

alıntılar: al-ıntı-lar  —  türemiş sözcük

              fiil kökü-f.i.y.e.-çokluk eki

kararlaştırdım: karar-laş-tır-dı-m  — türemiş sözcük

                        isim kökü-i.f.y.e.-f.f.y.e.-gör.g.z.e.-kişi eki

 Cevap C

 

6. Yapım ekleri, eklendikleri sözcüklerde anlam değişikliği oluşturmaz. Soruda bizden istenen, sadece çekim eki almış, dolayısıyla yapıca basit sözcüğü bulmaktır:

 insanlığın: insan-lık-ın — türemiş sözcük

                  isim kökü- i.i.y.e.-ilgi eki

açlık: aç-lık — türemiş sözcük

          isim kökü-i.i.y.e

güvenliği: güven-lik-i — türemiş sözcük

                isim kökü-i.i.y.e.-iyelik eki

yetersiz: yet-er-siz — türemiş sözcük

              fiil kökü-f.i.y.e.-i.i.y.e.

problemlerini: problem-ler-i-n-i — basit sözcük

            isim kökü-çokluk-eki-iyelik e.-yardımcı ses-durum e.

Cevap E

 

7. Kökler, bildiğiniz gibi, isim kökü ve fiil kökü olmak üzere iki çeşittir:

değerli: değ- — fiil kökü

yapımında: yap- — fiil kökü

kullanılırdı: kullan- — fiil kökü

kuyumculukta: kuyum — isim kökü  

kuyum : (TDK) Değerli metal ve taşlardan yapılan süs eşyası

edilmektedir: et- — fiil kökü

Cevap D

 

8. “-ın/-in” eki, genellikle belirtili ve zincirleme isim tamlamaları kurmamıza yarayan “ilgi eki”dir. Ancak bir de zaman ve mevsim isimlerine getirilen, “vasıta eki” adı verilen “-n” çekim eki de bulunmaktadır. Bu ek, isim tamlaması oluşturmaz:

dergi-n-in … stili —- isim tamlaması — ilgi eki

makaleler-in biçimi — isim tamlaması — ilgi eki

yazarlar-ın katkısı — isim tamlaması — ilgi eki

konular-ın içeriği — isim tamlaması — ilgi eki

ilk-in: Vasıta eki — isim tamlaması kurmamıştır.

Cevap B

 

9. “-a/e” eki genellikle yönelme durum eki olarak kullanılır. “Kime, neye?” sorularına cevap olarak kullanılır.

Ancak yapım eki olarak kullanılan “-a/-e” ekimiz de vardır:

biz-e: Yönelme durum eki (çekim eki)

anlamlar-a: Yönelme durum eki (çekim eki)

ayağı-n-a: Yönelme durum eki (çekim eki)

sanat-a: Yönelme durum eki (çekim eki)

ilk-e: İsimden isim yapım eki

Cevap D

 

10. “Kitap-çık ve küçük-cük” sözcüklerinde küçültme, “adam-cağız” sözcüğünde acıma, “yavru-cak” sözcüğünde sevgi anlamı vardır.

Ancak “yapma-cık” sözcüğünde ek, sıfat türetmiştir: yapmacık davranış)

Cevap C

edebiyatvadisi

Next Post

Mavi Kitap TÜRKÇE

Cum Şub 5 , 2021
ÖSYM’nin yeni puanlama sistemiyle birlikte YKS ve KPSS sınavlarında Türkçenin önemi artmıştır. Akademik eğitim almak istediğiniz alan hangi puan türünde olursa olsun Türkçe puanınızın yüksek olması son derece önemlidir. Ayrıca KPSS’de elde edeceğiniz yüksek puan, size çalışma hayatınızın kapısını açacaktır. Mavi Kitap TÜRKÇE; LGS, YKS ve KPSS sınavlarına hazırlanan adayların […]