Sanat Nedir?

Çağlara, toplumlara ve sanat alanına göre farklılık gösteren sanat kavramı ilk zamanlar çok geniş olarak insanın tüm yaratıcı eylemlerini tanımlamak için kullanılmış ve insanın hayatta kalma eylemlerini içermiştir.    

Daha geniş bir bakış açısıyla sanat, din ve bilim gibi insanın bütün diğer uğraşlarından doğan yaratıcı gücü göstermek için kullanılmıştır.  

Bu ilk zamanlarda sanat kavramı, zanaat kavramı ile özdeş olarak kullanılmış ve ortaya konulan nesne için bir “yarar amacını” ifade etmiştir.

Daha sonra güzel sanatlar kavramının ortaya çıkması, yarar amacını sanatın içerisinden çıkarmış, yalnızca hoşlanmak amacıyla nesneler üretilmesi fikrini ortaya çıkarmıştır.

Sanat Kavramına Yönelik Kimi Tanımlar

 1. İnsanın doğanın yerine, el becerisiyle yaptığı şeylerdir.    

2. Gözlem, uygulama ve çalışma yoluyla üstün nitelikli bir öğrenme yeteneğidir.    

3. İnsanla doğadaki nesnel gerçekler arasındaki estetik ilişkidir.  

KAPSAMLI TANIM: Sanat; bazı düşüncelerin, amaçların, durumların ya da olayların, beceri ve düş gücü kullanılarak ifade edilmesine ya da başkalarına iletilmesine yönelik yaratıcı insan etkinliğidir.

Güzel Sanatın Sınıflandırılması (Geleneksel)

Fonetik (İşitsel) Sanatlar Görsel (Plastik) Sanatlar Ritmik (Dramatik) Sanatlar
Edebiyat Heykel Tiyatro
Müzik Resim Sinema
Mimari Opera
Hat Bale
Minyatür Dans
Ebru
Kat’ı (=Kâğıt üzerindeki yazıyı kesip başka bir kâğıda yapıştırarak yapılan süsleme sanatı)

Güzel sanatların sınıflandırılmasında belirlenen geleneksel ölçüt sanat eserinin yapılmasında kullanılan malzemedir.  Örneğin;

Güzel Sanatlar Malzemesi
Edebiyat Dil
Mimarlık Taş
Müzik Ses
Heykel Mermer, kil, taş
Resim Fırça, boya, tuval
Tiyatro Dekor, kostüm

Güzel Sanatların Sınıflandırılması (Modern)

Yüzey Sanatları Hacim Sanatları Dil Sanatları Eylem Sanatları Ses Sanatları Dramatik Sanatlar
Fotoğraf Heykel Roman Bale Müzik Sinema
Minyatür Seramik Hikâye Dans Tiyatro
Ebru Kabartma Şiir Pandomim Opera
Hat
Duvar Resmi
Süsleme

Edebiyat Metinlerinin Sınıflandırılması

 Sınıflandırmadaki Ölçütler:  

A) Kullanılan Dilin İşlevi     B) Metnin Yazılış Amacı      

C) Gerçekliği Ele Alış Biçimi       D) Kullanılan Anlatım Türü  

Sanatsal Metinler Öğretici Metinler
Dil, heyecanı dile getirme, alıcıyı harekete geçirme işlevlerinde kullanılır. Anlatımda öznellik ve özgünlük esastır. Okuyucunun anlayışına, sezgisine bırakılan ifadelere, mecazlı anlatıma yer verilir. Çağrışım ve duygulardan yararlanarak okuyucunun yeni ve farklı anlamlar çıkarması sağlanır. Dil, göndergesel işlevde kullanılır. Sözcüklerin gerçek anlamlarında kullanılması esastır. Anlatımda nesnellik ön plandadır.
Metinlerin yazılış amacı; okuyucuyu etkilemek, onda yeni ve farklı izlenimler uyandırmaktır. Metinlerin yazılış amacı, okuyucuyu bilgilendirmek ve tüm okuyucularda aynı izlenimin oluşmasını sağlamaktır.
Sanatsal metinlerde gerçeklik, değiştirilerek ve yorumlanarak aktarılır (kurgulanır). Öğretici metinlerde gerçeklik, değiştirlmeden verilir.

Sanatsal (Edebî) Metinler:

Coşku ve Heyecana Bağlı Metinler Olay Çevresinde Oluşan Metinler
Şiir Anlatmaya Bağlı Metinler Göstermeye Bağlı Metinler
Hikâye a) Geleneksel Metinler:
Roman Karagöz
Masal Ortaoyunu
Destan Meddah
Halk Hikâyesi Köy Seyirlik Oyunları
Manzum Hikâye b) Modern Metinler:
Mesnevi Trajedi, Komedi, Dram

Öğretici Metinler:

Bilimsel Metinler Tarihî Metinler Felsefi Metinler Gazete Çevresinde Gelişen Metinler Kişisel Hayatı Konu Alan Metinler
Makale Hatıra (=Anı)
Deneme Günlük
Sohbet (=Söyleşi) Mektup
Röportaj Gezi
Fıkra Biyografi
Eleştiri Otobiyografi

«Anlatma»yı Ölçüt alan Metinler

Anlatmaya Bağlı Sanatsal Metinler Anlatmaya Bağlı  Öğretici Metinler
Destan Deneme
Roman Hikâye Fıkra
Masal Eleştiri
Fabl Biyografi
Halk Hikâyesi Gezi Yazısı

Metnin Sunum Formu için

http://edebiyatvadisi.com/wp-content/uploads/2019/09/Sanat-Nedir.pptx

wpntr

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir