Kısaltma Grubu

KISALTMA GRUBU: Sözcük grupları ile cümlelerin yıpranıp kısalmasıyla oluşur:

O gün bu gün, yükte hafif, para peşin, baş üstüne, ne haber, başına buyruk, baştan savma, çantada keklik, eli açık, devede kulak, ağzına layık, yüzü aşkın, içinden pazarlıklı, başa bela, içe dönük, solda sıfır, yerinde ağır, gözden ırak, kendinden emin, kıldan ince, kılıçtan keskin,

Kısaltma grubu, kendine özgü yapısı olan bir kelime grubudur. Bu kelime grubunda kurucu ögeler, anlam yükünü eşit olarak paylaştıkları için belirten ve belirtilen yani asıl unsur ve yardımcı unsur olarak ayrılmaz. Bu gruplarda yardımcı ve esas öge diye bir ayrım yoktur.

Bu kelime gruplarında adlandırma, grubu oluşturan ögelere göre değil, grupta ögeleri birbirine bağlayan birinci ögedeki eklere göre yapılır. Gerçekten kısaltma grubunu oluşturan ögeler, temel ve yardımcı öge ayırt edilmeksizin, birinci unsurunun aldığı eke göre adlandırılır:

Cana yakın (can-a: yönelme hâl eki almış bir isim, yakın: isim; cana yakın: yönelme grubu)

Solda sıfır (sol-da: bulunma hâl eki almış bir isim, sıfır: isim; solda sıfır: bulunma grubu)

Kısaltma Grubunun Cümledeki Görevleri:

Kısaltma grubu cümlede bağımsız bir öge olarak bulunmasının yanı sıra sıfat, zarf olarak da görev alabilir:

İki düğmesi kopuk paltosunu giymişti.  (Sıfat görevindedir.)

Kolu sarılı bir çocuk daha geçmişti.

Kısaltma grubu yüklem olur:

O, her zaman başına buyruktur.

Kısaltma grubu özne olur:

Burada sizden büyük var mı?

Kısaltma grubu nesne olur:

Arkadaşı ona çenesi düşük der.

Kısaltma grubu zarf olur:

Anlatırken arada bir kahkaha atıyor.   Bize genellikle günü birlik uğrar.Yüzünü yemekten yemeğe görüyoruz.   Elinde telefon sürekli konuşuyor.

wpntr

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Next Post

Ünlem Grubu

Pts Tem 8 , 2019
ÜNLEM GRUBU: Bir seslenme edatı ile bir isimden oluşan gruptur: bu grupta seslenme edatı önce gelir: Hey çocuklar!   Aman Allah’ım! Be adam!  Ey Türk gençliği!…  Ünlem gruplarının cümlede öge değeri yoktur.