AKİS: Sözlük anlamı çarpma, çarpıp geri dönme demektir. Terim olarak edebiyatımızda oldukça fazla başvurulan bir sanattır. Herhangi bir cümle, bir dize ya da beyitteki sözcüklerin yerlerini tersine çevirerek aynı anlamlı cümle ya da dize yapmaktır. Verilen yeni anlam, ilk anlamın tersini ifade eder. Örneğin Dîdem rûhunu gözler, gözler rûhunu dîdem […]

ABARTMA (=MÜBALAĞA): Herhangi bir varlığı ya da durumu olduğundan büyük ya da küçük gösterme sanatıdır. Abartma, genellikle övme ve kötüleme amacıyla kullanılır. Bu sanatın kullanılmasındaki amaç, duygu ya da düşüncenin daha güçlü biçimde vurgulanmasını sağlamaktır: Örneğin Bir ah çeksem dağı taşı eritir Gözüm yaşı değirmeni yürütür Dizelerinde “ah çekmek” eylemi […]

Mevlana Celâlettin’in büyük oğludur. 1226- 1312 yılları arasında Konya’da yaşamış ve Mevlevilik tarikatının kurucusu olmuş bir Divan şairidir. Şiirlerinde Anadolu insanını aydınlatmak ve Mevlana’nın büyüklüğünü övmek amacı taşımıştır. Eserleri çoğunlukla Farsçadır. Türkçe şiirlerini de  tasavvuf düşüncesini öğretme amacıyla yazmıştır. Eserleri: 1. İbtida-name: Mevlana’nın Mesnevi’sini örnek alarak yazdığı,  8754 beyitten oluşan […]

Arapça “bir maksat güden uzun manzume” anlamına gelir. Belli bir amaçla yazılmış şiir demektir. Türk edebiyatında din ve devlet büyüklerini övmek amacıyla yazılmış uzun şiirlere denir. Araplardan İranlılara ve XI. yüzyıldan itibaren Türklere geçmiştir. Kaside türünün özellikleri: 1. Beyit sayısı 33-99 arasındadır. Ancak 33’ten az sayıda beyitle yazılmış kasideler de […]